Бурятский язык и литература в школе
Библиографическое описание:
Баатарлагий тууль дахь нумны дүрслэл // Бурятский язык и литература в школе. - 2025. №4. . - С. 34-43.
Заглавие:
Баатарлагий тууль дахь нумны дүрслэл
Финансирование:
Коды:
Аннотация:
Монголчуудын хүн төрөлхтний түүхэнд «монгол нум» гэж нэршүүлэн мөнхөлсөн нумны талаар манай судлаачид археологийн олдвор, хадны зураг, эртний ул мөрийг шинжин судлаж, тодорхой дүгнэлт хийсэн байдаг. Мөн «монгол нум»-ыг судлахад ардын аман зохиолын төрлүүд дотроос баатарлагийн тууль онцгой ач холбо- гдолтой юм. Баатарлагийн туульд дүрслэгдэж буй нумыг өнөөгийн нум урлаачдын хийж буй нумтай харьцуулахад зарчмын зөрүүгүй байдаг бөгөөд энэ нь археологийн олдвороос гарсан нумтай ч адилхан байгаа нь олон зууны турш нум хийх арга ажил- лагаа нь төгс болж, өнөөг хүртэл түүнийг дууриасаар байгааг илтгэж байна. Энэ өгүүллээр бид судлаачдын эртний олдвороос гарсан нумыг судалсан судалгааны дүн мэдээг баатарлагийн тууль дахь нумны дүрслэлтэй харьцуулан жиших замаар ижил байгаа эсэхийг судлах оролдлого хийв.
Ключевые слова:
баатарлагийн тууль, нум, аман билэг, тууль.
Список литературы:
Дамдинсүрэн А. Монголын зэвсгийн товч түүх. Улаанбаатар, 1990. 44-р талд.
Катуу Б. Монгол туулийн дүрийн тогтолцоо, Хянан тохиолдуулсан: Акад. Х. Сампилдэндэв. Улаанбаатар, 2004. 107-р талд.
Нанжид Б. Монгол баатарлаг тууль ба нум [Хэвлэгдээгүй өгүүлэл].
Нямбуу Х. Туульсийн баатруудын хувцас // Шинжлэх ухаан амьдрал, сэтгүүл, Улаанбаатар, 1987. № 6. 17-р талд.
Одсүрэн Д. Шинэ чулуун зэвсгийн үеийн харвуулын сумны чулуун зэв // Нүүдэлчдийн өв соёл ба спорт / Монгол Улсад орчин цагийн биеийн тамир, спортын сал- бар үүсэж хөгжсөний 100 жилийн ойд зориулан бүтээв / Хамтын бүтээл. Улаанбаатар, 2024. 13, 19-р талд.
Очир А., Нанжид Б. Монгол туулийн үүсэл, соёлын давхарга / редактор Б. Түвшинтөгс. Улаанбаатар, 2022. 86-р талд.
Үлэмжийн их Чингис хаан (Эрдэм шинжилгээний бага хурлын материал) Хянан нягталсан, академич Ж. Болдбаатар. Улаанбаатар, 2009.
Эрдэнэ-Очир Н. «Монгол нум»-ын үүсэл хөгжил // Нүүдэлчдийн өв соёл ба спорт
/Монгол Улсад орчин цагийн биеийн тамир, спортын салбар үүсэж хөгжсөний 100 жи- лийн ойд зориулан бүтээв / Хамтын бүтээл. Улаанбаатар, 2024. 143-р талд, 156-р талд.