Бурятский язык и литература в школе
Библиографическое описание:
Д. Эрдынеевэй «Үйлын үри» гэһэн романай дүрэ-үйлэдэгшэ нюур шэнжэлэн үзэлгэ // Бурятский язык и литература в школе. - 2024. №3. . - С. 3-9.
Заглавие:
Д. Эрдынеевэй «Үйлын үри» гэһэн романай дүрэ-үйлэдэгшэ нюур шэнжэлэн үзэлгэ
Финансирование:
Коды:
Аннотация:
Зорилго. Уран зохёолой дүрэ-үйлэдэгшэ нюур мэдэрэн ойлголгын, дүрэ- үйлэдэгшэ нюур шэнжэлэн үзэлгын асуудалнууд тус статья соо хаража үзэгдэнэ. Бу- ряад уран зохёолшо Д. Эрдынеевэй «Υйлын үри» гэһэн зохёолой дүрэ — үйлэдэгшэ нюур болохо Далай Гатаповай гол шухала удха абажа ябаһан шэнжэлэлгын таланууд онсологдоно. Буряад уран зохёолоор 11-дэхи ангиин хэшээлнүүдтэ уншагшые хүмүүжүүлэн болбосоруулгын шатанууд элирүүлэгдэнэ. Мүн лэ автор зохёолой дүрэнүүдэй гурим шэнжэлэн хаража үзэнэ. Тиин дүрэ-үйлэдэгшэ нюур Далай Гатапов зохёол соо үльгэр жэшээ боломоор ёһо журамай, гоё һайханиие мэдэрэн ойлгодогые эзэлэн багтаагша гэжэ харуулагдана. Үндэһэлхэ материал. Буряадай элитэ уран зохё- олшо Доржо Осорович Эрдынеевэй «Үйлын үри» роман. Методүүд. Теоретическэ (шэнжэлэлгэ), зэргэсүүлгын шэнжэлэлгэ. Методологическа үндэһэн. «Үйлын үри» романаар дүрын шэнжэлэл үнгэргэхэдөө, үрэ дүнтэйгөөр шудалан үзэлгын арга бо- ломжонууд хаража үзэгдэнэ. Дүнгүүд. Багшын гуримтайгаар ажалдаа нэбтэрүүлһэн дүрэ-үйлэдэгшэ нюурые шэнжэлэлгэ һурагшадые уран һайханай текст шэнжэлэлгэ бодолтойгоор хэжэ һургана, авторай хараа бодол ойлгоходо, оюун ухаанай үнэтэ бая- лигуудые зүбөөр ойлгоходо, шудалан үзэхэдэ туһа хүргэнэ. Дүрэ-үйлэдэгшэ нюурые һурагшадай дүүрэнээр ба гүнзэгыгөөр мэдэрэн ойлголгын болбосорол дээшэлүүлхын тула зохёолой сюжет ойлгохоһоо гадуур мүн лэ гол үйлэдэгшэ нюурай сэдьхэлэй бай- дал ойлгуулха шухала, литературна зан абари зохёохын тула авторай хэрэглэһэн үгэ хэлэлгын, уран һайханай аргануудые заабол хэшээлнүүдтээ хаража үзэхэ, гол дүрэ- үйлэдэгшэ нюурта ёһо журамай ба гоё һайханиие мэдэрэн ойлгохо талаар сэгнэлтэ үгэжэ һургаха гэдэгүүд болоно.
Ключевые слова:
буряад уран зохёол, дүрэ-үйлэдэгшэ нюур, дүрэ, уран һайханай текст, шэнжэлэлгэ, арганууд, хараа бодол.
Список литературы:
Бадмаева О. Б. Ц. Галановай «Саран хүхы» гэжэ туужын гол геройнуудай онсо шэнжэ // Филологический сборник. Улан-Удэ: Изд-во БНЦ СО РАН, 1998. 330 н.
Бадмаева О. Б. Д. Эрдынеевэй «Υйлын үри» гэжэ роман соо геройн оюун ухаанай баялиг // Социально-экономическое и культурное развитие Приононья: история и современность: материалы международной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Агинского филиала БГУ (Агинское — Улан-Удэ, 30 октября 2014 г.). Улан- Удэ, 2015. 266 с.
Браже Т. Г. Изучение в школе романа А. М. Горького «Мать». Ленинград: Просвещение, 1980. 112 с.
Гуковский Г. А. Изучение литературного произведения в школе (методологические очерки о методике). Москва; Ленинград: Просвещение, 1966. 226 с.
Лейдерман Н. Л. Что такое литературное образование // Мир русского слова. 2003. № 3. С. 45–52.
Осорова С. Г. Буряад уран зохёол зааха арганууд. Улаан-Үдэ: Буряадай гүрэнэй университедэй хэблэл, 1999. 28 н.
Эрдынеев Д. О. Үйлын үри. Улаан-Үдэ: Республикын хэблэлэй үйлэдбэри, 2006. 244 х.
Бадмаева О. Б. Д. Эрдынеевэй «Υйлын үри» гэжэ роман соо геройн оюун ухаанай баялиг // Социально-экономическое и культурное развитие Приононья: история и современность: материалы международной научно-практической конференции, посвященной 10-летию Агинского филиала БГУ (Агинское — Улан-Удэ, 30 октября 2014 г.). Улан- Удэ, 2015. 266 с.
Браже Т. Г. Изучение в школе романа А. М. Горького «Мать». Ленинград: Просвещение, 1980. 112 с.
Гуковский Г. А. Изучение литературного произведения в школе (методологические очерки о методике). Москва; Ленинград: Просвещение, 1966. 226 с.
Лейдерман Н. Л. Что такое литературное образование // Мир русского слова. 2003. № 3. С. 45–52.
Осорова С. Г. Буряад уран зохёол зааха арганууд. Улаан-Үдэ: Буряадай гүрэнэй университедэй хэблэл, 1999. 28 н.
Эрдынеев Д. О. Үйлын үри. Улаан-Үдэ: Республикын хэблэлэй үйлэдбэри, 2006. 244 х.
Статья.pdf