Бурятский язык и литература в школе
Библиографическое описание:
Буриад аялгууны зарим хэлц үг оюуны соёлын баримт болох нь // Бурятский язык и литература в школе. - 2024. №3. . - С. 48-56.
Заглавие:
Буриад аялгууны зарим хэлц үг оюуны соёлын баримт болох нь
Финансирование:
Коды:
Аннотация:
Монгол хэлний үгийн сан баяжихаднутгийн аялгуу, түүнийөвөрмөц үгс, хэлц үг чухал үүрэгтэй.Энэ өгүүлэлд буриад аялгуугаар хэлэлцэгчдийн аман ярианд идэвхтэй хэрэглэгддэг зарим хэлц үгийн утга, хэрэглээний талаар авч үзэв. Хэлийг хэ- рэглэгчбид өдөр тутмын яриандаа тогтвортой нэгж, хэлц үгийг түгээмэл ашигладаг. Гэсэн хэдий ч эдгээр үгийг яагаад, ямар шалтгаанаар аман ярианд хэрэглэх болсон, тус хэлц үгийн утга санаа ямар түүхэн үйл явдал, уламжлалтсоёлтой холбогдохыг тэр бүртодорхой мэддэггүй. Эдгээр үгийн утга, хэрэглээ, соёлын онцлогийгзалуу үеийнхэн бүрэн дүүрэн ойлгодоггүй юм уу эсвэл бүр мэдэхгүй ч байх талтай. Тиймээс бид ардын аман зохиол болон эртний уран зохиол, орчуулгын зохиолын баримтаас хэвшсэн хэлц үгсийг онцлон үзэв. Улмаар тэдгээрийн утга, хэрэглээ, соёлын онцло- гийг монголчуудын үнэт зүйлийн нэг төрөл, оюуны соёлын өв гэж үзэж тайлбарласан болно.
Ключевые слова:
Хэлц үг, буриад аялгуу, аман ба бичгийн зохиол, ярианы хэл, хэмнэх зарчим, заншил
Список литературы:
Аким Г. Монгол хэлний өвөрмөц хэлцийн толь. Улаанбаатар, 1999. 211 х.
Базаррагчаа.М. Монгол хэлний сүегэр ба найруулбар. Улаанбаатар, 2003. 103 х.
Бямбасан П. Монгол хэлний онол, бүтцийн асуудалд. Улаанбаатар, 2006. 408 х.
Гантогтох Г. Буриад аялгууны толь. Улаанбаатар, 2011. 720 х.
Гантогтох Г. Угсаа хэл шинжлэл, сурвалж бичиг, бөө мөргөлийн үг хэллэгийн суд- лал. II боть. Улаанбаатар, 2018. 416 х.
Дулам.С. Монгол бэлгэдэл зүй. IY дэвтэр. Улаанбаатар, 2011. 320 х.
Гэсэр / найруулан согсологшо Намжил Балдано. Улаан-Үдэ, 1959. 525 х.
Отгонсүрэн Д. Ярианы найруулга соёл. Улаанбаатар, 1979. 80 х.
Ошоров С. Г. Буряад хэлэн. Фонетикэ. Лексикэ. Фразеологи. 1-дэхи хуби. Улаан- Үдэ, 2006. 144 х.
Телия В. Н. Язык. Семиотика, культура. Русская фразеология. Москва, 1996. 282с.
Толстой Н. И., Толстая С. М. Славянская этнолингвистика: вопросы теории. Мо- сква, 2013. 241 с.
Төмөрцэрэн Ж. Монгол хэлний үгийн сангийн судлал. Улаанбаатар, 2001. 214 х.
Үльгэрэй далай. Буряадта оршуулга Г. Чимитов, Ц. Чимитова. Улаан-Үдэ, 2006. 568 х.
Үлгэрийн далай / хөрвүүлсэн Д.Бүрнээ, Д.Энхтөр. Улаанбаатар, 2013. 380 с.
Черемисов К. М. Русско-бурятский словарь. Москва, 1973. 803 с.
Шүгэр Ц. Монгол модон барын ном. Улаанбаатар, 1991. 261 х.
Эрдэнийн сан Субашид / орч. Цахар гэвш Лувсанчүлтэм. Улаанбаатар, 2009. 207 х.
Базаррагчаа.М. Монгол хэлний сүегэр ба найруулбар. Улаанбаатар, 2003. 103 х.
Бямбасан П. Монгол хэлний онол, бүтцийн асуудалд. Улаанбаатар, 2006. 408 х.
Гантогтох Г. Буриад аялгууны толь. Улаанбаатар, 2011. 720 х.
Гантогтох Г. Угсаа хэл шинжлэл, сурвалж бичиг, бөө мөргөлийн үг хэллэгийн суд- лал. II боть. Улаанбаатар, 2018. 416 х.
Дулам.С. Монгол бэлгэдэл зүй. IY дэвтэр. Улаанбаатар, 2011. 320 х.
Гэсэр / найруулан согсологшо Намжил Балдано. Улаан-Үдэ, 1959. 525 х.
Отгонсүрэн Д. Ярианы найруулга соёл. Улаанбаатар, 1979. 80 х.
Ошоров С. Г. Буряад хэлэн. Фонетикэ. Лексикэ. Фразеологи. 1-дэхи хуби. Улаан- Үдэ, 2006. 144 х.
Телия В. Н. Язык. Семиотика, культура. Русская фразеология. Москва, 1996. 282с.
Толстой Н. И., Толстая С. М. Славянская этнолингвистика: вопросы теории. Мо- сква, 2013. 241 с.
Төмөрцэрэн Ж. Монгол хэлний үгийн сангийн судлал. Улаанбаатар, 2001. 214 х.
Үльгэрэй далай. Буряадта оршуулга Г. Чимитов, Ц. Чимитова. Улаан-Үдэ, 2006. 568 х.
Үлгэрийн далай / хөрвүүлсэн Д.Бүрнээ, Д.Энхтөр. Улаанбаатар, 2013. 380 с.
Черемисов К. М. Русско-бурятский словарь. Москва, 1973. 803 с.
Шүгэр Ц. Монгол модон барын ном. Улаанбаатар, 1991. 261 х.
Эрдэнийн сан Субашид / орч. Цахар гэвш Лувсанчүлтэм. Улаанбаатар, 2009. 207 х.
Статья.pdf